Over het park

De geschiedenis van Kruger National Park

Name: Kruger National Park
Address: South Africa

Kruger heeft twee verjaardagen en een lange prehistorie. Mensen hebben dit landschap duizenden jaren gevormd: in 1898 werd hier een spelreserve afgekondigd, in 1926 een nationaal park. In 2026 vierde het land een eeuwfeest dat SANParks zelf al in 1998 had gemarkeerd. Dit is het gedocumenteerde verhaal, inclusief verwijderingen en afschot.

Als je alleen het antwoord wilt

De Transvaalse regering riep het Sabi Game Reserve tussen de Sabie en Krokodilrivier in 1898 uit, het Shingwedzi reserve volgde in het noorden in 1903, en de National Parks Act van 31 mei 1926 voegde ze samen tot Kruger National Park. De eerste toeristen kwamen in 1927. Het park was ook gebouwd op verwijderingen: families werden in de jaren 1930 uit Pretoriuskop verdreven en de Makuleke werden in 1969 uit Pafuri verwijderd, die hun land in 1998 terugkregen. Olifanten werden van 1967 tot 1994 afgeschoten, en een nationale strategie van 2026 heeft afschot weer op tafel gezet.

Mensen in het Kruger-landschap gedurende 40.000 jaar

SANParks zegt dat mensen 40.000 jaar lang met het Kruger-ecosysteem hebben omgegaan. San-jagers-verzamelaars lieten rotsschilderingen na; Iron Age-gemeenschappen vestigden zich al rond 200 AD in het gebied; en van de 12e tot 18e eeuw liep een handel in glaskralen, ivoor, huiden en vlees erdoorheen, tot de Difaqane (Mfecane)-conflicten mensen verdreven. Het park bevat meer dan 255 geregistreerde archeologische sites, van het Vroeg-Steentijdperk, ongeveer een miljoen jaar geleden, tot historische gebouwen.

Een studie uit 2023 die pollen- en archeologische gegevens combineerde toonde 1.200 jaar gebruik door jagers-verzamelaars, herders, boeren en handelaren die het landschap van noordelijk Kruger en het naburige Limpopo National Park in Mozambique vormden. De wildernis die vandaag bezoekers zien is niet ongerept land; het is land dat mensen zeer lang gebruikten voordat het park er omheen werd getrokken.

Thulamela en Masorini: stenen muren en ijzersmelterijen

Thulamela, op een heuvel in het verre noorden nabij Pafuri, is een laat-Iron Age versterkte hoofdstad van de Zimbabwe-cultuur, de traditie die SANParks van Mapungubwe tot Great Zimbabwe volgt. Het is ongeveer 450 tot 500 jaar oud, mondelinge tradities verbinden het met de Lembethu (een Nyai-afdeling van het Shona-sprekende volk), opgegraven graven dateren van ongeveer AD 1450 en AD 1600, en haar volk verhandelde goud en ivoor met de Indische Oceaankust.

Masorini, nabij Phalaborwa poort, is een BaPhalaborwa-ijzersmeltersplaats uit de jaren 1800, gereconstrueerd met hutten en smelterijen. Samen met de Albasini-ruïnes bij Phabeni Gate zijn het de drie erfgoedlocaties die SANParks voor het publiek openstelt.

Handelaars en wagonwegen voor de reserve

Het geschreven bewijs begint met buitenstaanders die doorheen gingen. SANParks' erfgoedpagina's vermelden dat op 12 juli 1725 een Nederlandse expeditie die metalen zocht in een hinderlaag bij de Lebombo hills door krijgers van Chief Dawano werd gelokt. In 1844 kruiste de Delagoa-wagonweg het gebied naar de kust, en rond 1845 had een Portugese handelaar een handelpost in Magashula's Kraal opgezet, waarvan de resten de Albasini-ruïnes bij Phabeni Gate zijn, 10 km van Hazyview. SANParks vermeldt ook dat rond 1900 geen olifanten meer in het parkgebied waren.

Van Sabi-reserve naar Kruger National Park, 1898 tot 1926

In 1898 kondigde de regering van de Zuid-Afrikaanse Republiek (de Transvaal) een spelreserve af tussen de Sabie en Crocodile. SANParks' wettelijk beheersplan stelt vast dat de afkondiging verviel tijdens de Anglo-Boer Oorlog en dat het gebied in 1902 opnieuw als Sabie Game Reserve werd afgekondigd. Dat jaar werd de Schotse legerofficier Stevenson-Hamilton beheerder, een functie die hij tot 1946 bekleedde; lokale bevolking noemde hem Skukuza, wat SANParks vertaalt als "hij die schoon veegt", en het parkhoofdhuis draagt deze naam. De Shingwedzi Game Reserve, tussen de Letaba en Limpopo, volgde in mei 1903.

Toerisme kwam vroeg in het debat. De Game Reserves Commission van 1916 tot 1918, voorgezeten door J.F. Ludorf, bracht het ter sprake en aanbeval de reserves in een nationaal park om te zetten. In 1923 bevatten de treintochtsprogramma's "round-in-nine" een dagstuk door de Sabie-reserve, met toeristen die bij Sabie Bridge op de trein sliepen. Op 31 mei 1926 voegde de Wet Nationale Parken de twee reserves samen als Kruger National Park; de officiële bekendmaking volgde op 2 september 1926. In 1927 werden de eerste toeristen toegelaten, voor £1 per voertuig, en de eerste rusthutten werden in 1928 op Satara, Pretoriuskop en Skukuza gebouwd.

Jaar	Moment
1898	Sabi Game Reserve door Transvaal-regering afgekondigd
1902	Reserve opnieuw afgekondigd na Anglo-Boer Oorlog; beheerder benoemd (tot 1946)
1903	Shingwedzi Game Reserve in het noorden afgekondigd
1916 to 1918	Game Reserves Commission adviseert een nationaal park
1923	Treintochtsprogramma's door de Sabie-reserve
31 mei 1926	Wet Nationale Parken creëert Kruger National Park
1927	Eerste toeristen toegelaten
1928	Eerste rusthutten op Satara, Pretoriuskop en Skukuza
1931	Voltijds poortmedewerker bij Numbi Gate

Populaire verslagen geven een exacte dag in maart 1898 en een aantal voor de wet van 1926; geen van beiden wordt hier gegeven omdat de originele gazettes niet onder de bronnen vielen die werden gecontroleerd.

Welk jubileum: 1998 of 2026?

Beide. SANParks' eigen jubileumssite betoogt dat omdat het park als Sabi Game Reserve in 1898 begon, de honderdste verjaardag in 1998 met veel vertoon werd gevierd, en dat een naamverandering de oprichtingsdatum niet verandert. De nationale regering hield evenwel op 31 mei 2026 op Skukuza het officiële jubileum van het nationaal park, onder het thema "Our Heritage, Our Future".

De juiste korte vorm is degene die deze site gebruikt: opgericht als spelreserve in 1898, nationaal park sinds 1926.

Verwijderingen en landclaims

Het park was niet getekend op leeg land. SANParks zelf voert aan dat de familie van Chief Nyongane Mkhabela in de jaren 1930 met geweld uit Pretoriuskop werd verdreven, met verlies van hun vee; nu staat daar een monument. In 1969 werden de Makuleke met geweld uit het Pafuri-gebied in het uiterste noorden verwijderd, en hun land werd in een hectare-voor-hectare ruil in Kruger opgenomen die ongeveer 24.000 ha uit het park naar het ontstane thuisland Gazankulu verplaatste.

In 1998, na onderhandelingen die in november 1996 begonnen, herkreeg de Makuleke eigendom van het land tussen de Luvuvhu en Limpopo, op voorwaarde dat het alleen voor natuurbescherming wordt gebruikt onder een 50-jaar parkakkoord met SANParks, vernieuwbaar na 25 jaar, en beheerd door een gezamenlijke raad. De regeling werd het nationale model; een academisch onderzoek van 2013 stelt dat de regering zich later ervan distantieerde. In 2018 waren vijftien landclaims tegen het park ingediend en zes afgewikkeld, en in 2008 had het Kabinet besloten dat eisers eerlijke genoegdoening in plaats van land in het park zouden ontvangen.

Op 29 mei 2026 ondertekenden SANParks, het milieudepartement en eisende gemeenschappen een Beneficiation Scheme Framework Agreement op Skukuza. Dit geeft gemeenschappen aandeelhouderschap, concessies, een percentage van netto-inkomsten, beurzen en naamgeving en toegangsrechten; wonen in het park blijft verboden. Onderhandelingen waren formeel in 2012 begonnen, na claims die in de vroege jaren 2000 waren ingediend.

Water, hekken en afschot: een eeuw managementexperimenten

Kruger werd het grootste deel van de twintigste eeuw intensief beheerd. Het olifantenbeheersplan van SANParks vermeldt dat in 1933 de eerste boorgaten werden geboord, wat opliep naar een piek van 306 in 1993; intensieve sluitingen begonnen in 1998 en in 2008 waren nog maar 114 actief. De hekken langs de westelijke grens werden tussen 1973 en 1977 opgericht, wat Kruger afsloot van het land ernaast.

Van 1967 tot 1994 werden olifanten afgeschoten, meer dan 14.000 volgens Africa Geographic, en SANParks stelde in 1994 een moratorium in op afschot. Het eigen plan concludeert dat afschot de aantallen stabiel hield, watervoorziening verhoogde de overleving en hekken beperkte beweging. Toen keerde het tij. In 1993 kwamen de hekken tussen Kruger en de privéreserven ernaast naar beneden, in 2002 volgde het Great Limpopo Transfrontier Park met Mozambique en Zimbabwe, en de hekken met Limpopo National Park zijn sindsdien verwijderd.

Op 29 februari 2008 publiceerde de regering de National Norms and Standards for the Management of Elephants, van kracht vanaf 1 mei 2008, die vereisen dat elk reservaat een goedgekeurd beheersplan heeft. Het ondertekende Krugerifantenbeheersplan van SANParks voor 2023 tot 2028 werd in februari 2026 geüpload.

Brandplots, rivieren en tellingen: Kruger als laboratorium

In 1954 startte Kruger zijn experimenteel brandprogramma, testend naar seizoen en frequentie van vuur in vier landschappen; beoordelingen in 2007 en 2012 beschrijven het als een van de laatste overgebleven lange-termijn landschapsbrandexperimenten in Afrika. Brandbeleid vandaag is een lappendekenpatroon, met natuurbranden die mogen uitbreiden.

Het Kruger National Park Rivers Research Programme uit de jaren 1990 gaf SANParks zijn strategisch adaptief beheer en zijn 'thresholds of potential concern', de limieten die een reactie uitlokken. Jaarlijkse luchttellingen van wild, steekproeftellingen van olifanten sinds 2013, en fotografische censussen van wilde honden (sinds 1989/90) en cheetah vragen bezoekers om bij te dragen; de huidige cheetahcensus loopt van 1 september 2026 tot 31 augustus 2027.

De olifantenstrategie van 2026: afschot weer op tafel

Op 29 mei 2026 publiceerde de milieuminister de National Elephant Heritage Strategy for South Africa 2026 to 2036 (Government Gazette 54764, Notice 7545). Deze vraagt om een herziening van de Norms and Standards uit 2008, noemt afschot wanneer flexibele ecologische limieten worden overschreden, gebaseerd op solide gegevens, als actie voor provinciale autoriteiten en reservaatbeheerders, en verplicht het ministerie tot het publiceren van jaarlijkse afschotrapporten, met de eerste in 2026. Het benoemt Kruger als bezitter van het grootste deel van de olifanten van het land.

Dit is de grootste verschuiving in olifantenbeleid sinds het moratorium van 1994, en het zal waarschijnlijk betwist worden. Dit betekent niet automatisch dat afschot in Kruger is hervat; het bepaalt wanneer het kan.

Overstromingen en bestuur in 2026

Kruger wordt beheerd door South African National Parks (SANParks), een publieke organisatie onder het Department of Forestry, Fisheries and the Environment, onder de Protected Areas Act 57 of 2003; de National Parks Board nam in 1998 de naam SANParks aan. SANParks genereert bijna 80% van zijn eigen exploitatiebudget, daarom waren de januarioverstromingen van 2026, die vijftien kampen sloten en tot een nationale rampenverklaring leidden en een Kruger Recovery Fund, beschreven als risico voor het gehele netwerk van parken.

Het herstelnummer van januari 2026 en de olifantenstrategie van mei 2026 werden geleid door Minister W. Aucamp; een kabinetswisseling aangekondigd op 17 juni 2026 verhuisde hem naar landbouw en benoemde D. Maynier als milieuminister, die de overgaves van overstromingherstel in september leidde. De eeuwfeestsite van SANParks geeft de oppervlakte van het park aan als 19.485 km², terwijl het wettelijk beheersplan voor 2018 tot 2028 1.919.430 ha vermeldt. Deze bestuurlijke feiten zijn zoals ze op 6 oktober 2026 stonden en kunnen inmiddels zijn verschoven.

Wat je vandaag van deze geschiedenis kunt zien

Thulamela kan bezocht worden op een geleide wandeling vanuit Punda Maria of de Pafuri picnickplek (R240 per persoon, 12 jaar en ouder), Masorini ligt 12 km van Phalaborwa poort op de Letaba-weg, en de Albasini Ruins liggen bij Phabeni Gate. In Skukuza bewaart het Campbell 1929 Hut Museum een vroeg toeristenhuisje, en SANParks vermeldt de Founders' Statue onder zijn erfgoedpunten. De Letaba Elephant Hall vertelt het olifantenverhaal, hoewel Letaba-kamp in 2026 nog onder herstellingswerkzaamheden voor overstromingsschade ligt.

SANParks vermeldt ook Crooks Corner op de samensmelting van de Limpopo en Luvuvhu rivieren, de Delagoa-wagen uit 1844, de Gonde-site op Kruger's gemilitariseerde apartheidgrens, het Mkhabela-monument, de Historic Nyala Tree in het Makuleke-gebied, de geboorteplaats van Jock of the Bushveld, en de rotskunst van Frances Koppie. De Kruger Shalati-lodge bezet nu een trein op de oude Selati-spoorwegbrug in Skukuza, een plek die SANParks beschrijft als aangeving waar de eerste bezoeken aan het park in de vroege jaren 1920 werden toegestaan.